4 lĩnh vực phát triển ở trẻ nhỏ mà bậc phụ huynh nên biết

Khi được sử dụng trong mối quan hệ với sự phát triển của con người, từ “lĩnh vực” đề cập đến các khía cạnh cụ thể của sự tăng trưởng và thay đổi. Các lĩnh vực phát triển chính là thể chất, nhận thức, ngôn ngữ và xã hội-tình cảm.

Trẻ em thường trải qua một sự thay đổi đáng kể và rõ ràng trong một lĩnh vực tại một thời điểm. Ví dụ, nếu một đứa trẻ đang tập trung vào việc học đi, trong lĩnh vực phát triển thể chất, bạn có thể không nhận thấy sự phát triển ngôn ngữ hoặc từ mới nhiều cho đến khi chúng thành thạo kỹ năng đó.

Đôi khi, có vẻ như một lĩnh vực cụ thể là lĩnh vực duy nhất trải qua sự thay đổi phát triển trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời trẻ, nhưng sự thay đổi cũng thường xảy ra trong các lĩnh vực khác — chỉ dần dần và ít nổi bật hơn.

Bannner 76% BVAG

    Loại bảo hiểm *
    Nội trú và Ngoại trúNội trú Ngoại trú và Nha khoa
    Họ và tên *

    Điện thoại *

    Email

    Các lĩnh vực phát triển chính là thể chất, nhận thức, ngôn ngữ và xã hội-tình cảm.

    Lĩnh vực phát triển thể chất

    Lĩnh vực thể chất bao gồm sự phát triển của những thay đổi về thể chất, bao gồm sự phát triển về vóc dáng và sức mạnh, cũng như sự phát triển của cả kỹ năng vận động thô và kỹ năng vận động tinh. Lĩnh vực vật lý cũng bao gồm sự phát triển của các giác quan và việc sử dụng chúng.

    Khi còn nhỏ, trẻ đang học cách thực hiện các hoạt động khác nhau bằng các ngón tay phối hợp với mắt như nắm, thả, vươn, véo và xoay cổ tay. Vì những chuyển động cơ nhỏ này cần có thời gian để phát triển, nên lúc đầu chúng có thể không dễ dàng.

    Nhưng những kỹ năng vận động này giúp trẻ thực hiện các công việc trong cuộc sống hàng ngày, như cài cúc áo, gắp thức ăn bằng tay, dùng nĩa, đổ sữa, đi vệ sinh và rửa tay.

    Ngoài các kỹ năng vận động tinh này, trẻ em cũng sẽ học cách sử dụng các cơ lớn hơn cũng như các cơ ở tay, chân, lưng và bụng. Đi bộ, chạy, ném, nâng, kéo, đẩy và đá đều là những kỹ năng quan trọng liên quan đến nhận thức, thăng bằng và sức mạnh của cơ thể. Những kỹ năng này cho phép con bạn kiểm soát và di chuyển cơ thể theo những cách khác nhau.

    Cha mẹ có thể giúp con mình phát triển thể chất bằng cách tạo cơ hội cho các hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Ví dụ, trẻ sơ sinh sẽ cần thời gian nằm sấp thường xuyên để tạo sức mạnh cho cổ và thân trên trong khi trẻ mẫu giáo và trẻ ở độ tuổi đi học cần nhiều cơ hội để chạy xung quanh và chơi đùa. Ngay cả lứa tuổi thanh niên và thiếu niên cũng cần có cơ hội hoạt động thể chất thường xuyên .

    Trong khi đó, bạn cũng không nên bỏ qua nhu cầu phát triển các kỹ năng vận động tinh của trẻ. Ngay từ khi còn nhỏ, hãy tạo cơ hội cho chúng sử dụng bàn tay và các ngón tay. Đưa cho em bé của bạn cái trống lắc, bóng và các đồ chơi khác để bé cầm nắm.

    Sau đó, những món đồ chơi cho phép trẻ nhặt đồ và nhét chúng vào khe sẽ rất tốt cho việc phát triển các kỹ năng ban đầu. Khi chúng lớn hơn, hãy dạy chúng cách cài cúc áo, sử dụng kéo, cầm bút chì và làm những việc khác nhau bằng ngón tay và bàn tay.

    những món đồ chơi cho phép trẻ nhặt đồ và nhét chúng vào khe sẽ rất tốt cho việc phát triển các kỹ năng ban đầu

    Sự phát triển thể chất cũng có thể bị ảnh hưởng bởi dinh dưỡng và bệnh tật. Vì vậy, hãy đảm bảo con bạn có một chế độ ăn uống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ để thúc đẩy sự phát triển của trẻ.

    Lĩnh vực phát triển nhận thức

    Lĩnh vực nhận thức bao gồm phát triển trí tuệ và khả năng sáng tạo. Trẻ em có được khả năng xử lý suy nghĩ, chú ý, phát triển trí nhớ, hiểu môi trường xung quanh, thể hiện sự sáng tạo, cũng như tạo ra, thực hiện và hoàn thành kế hoạch.

    Jean Piaget đã vạch ra bốn giai đoạn phát triển nhận thức, bao gồm giai đoạn vận động cảm giác, giai đoạn tiền thao tác, giai đoạn thao tác cụ thể và giai đoạn thao tác chính thức. Dưới đây là một cái nhìn sâu hơn về từng giai đoạn và sự phát triển nhận thức diễn ra trong từng giai đoạn.

    • Giai đoạn cảm giác: Giai đoạn này diễn ra từ khi trẻ sơ sinh đến 2 tuổi và liên quan đến việc tìm hiểu về môi trường thông qua các chuyển động và cảm giác. Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi sử dụng các thao tác cụ thể như mút, cầm, nhìn và nghe để tìm hiểu về thế giới xung quanh.
    • Giai đoạn tiền thao tác: Từ 2 đến 7 tuổi, trẻ được cho là đang trong giai đoạn tiền thao tác. Trong giai đoạn này, trẻ học cách suy nghĩ tượng trưng cũng như sử dụng từ ngữ hoặc hình ảnh để biểu thị sự vật. Trẻ em trong giai đoạn này thích chơi giả vờ nhưng vẫn đấu tranh với logic và hiểu quan điểm của người khác.
    • Giai đoạn thao tác cụ thể: Trong độ tuổi từ 7 đến 11, trẻ em được coi là đang trong giai đoạn thao tác cụ thể. Khi bước vào giai đoạn này, trẻ bắt đầu suy nghĩ logic hơn, nhưng vẫn có thể gặp khó khăn với các tình huống giả định và tư duy trừu tượng. Bởi vì chúng đang bắt đầu nhìn mọi thứ từ góc độ của người khác, bây giờ là thời điểm tốt để bắt đầu dạy về sự đồng cảm.
    • Giai đoạn thao tác chính thức : Từ 12 tuổi trở lên, trẻ em đang trong giai đoạn thao tác chính thức. Trong giai đoạn này, sự phát triển của trẻ gia tăng về tư duy logic. Chúng cũng phát triển khả năng sử dụng suy luận diễn dịch và hiểu các ý tưởng trừu tượng. Khi họ trở nên thành thạo hơn trong việc giải quyết vấn đề, chúng cũng có thể suy nghĩ một cách khoa học hơn về thế giới xung quanh.

    Bạn có thể giúp con phát triển và trau dồi các kỹ năng nhận thức bằng cách cho con cơ hội chơi với các khối, câu đố và trò chơi trên bàn cờ. Bạn cũng nên tạo một môi trường để con bạn cảm thấy thoải mái khi đặt câu hỏi về thế giới xung quanh và có nhiều cơ hội để chơi tự do.

    Phát triển ham muốn học hỏi những điều mới của con bạn, bằng cách giúp chúng khám phá những điều chúng đam mê. Đồng thời, khuyến khích các kỹ năng tư duy và lập luận bằng cách hỏi chúng những câu hỏi mở và dạy chúng mở rộng quá trình suy nghĩ của mình. Khi chúng lớn hơn, hãy dạy chúng cách trở thành người tiêu dùng phương tiện truyền thông quan trọng và tìm câu trả lời cho những điều chúng chưa biết ở đâu.

    Lĩnh vực phát triển xã hội và tình cảm

    Lĩnh vực xã hội-tình cảm bao gồm sự hiểu biết ngày càng tăng của trẻ và khả năng kiểm soát cảm xúc của chúng. Chúng cũng bắt đầu xác định những gì người khác đang cảm thấy, phát triển khả năng hợp tác, thể hiện sự đồng cảm và sử dụng lý lẽ đạo đức.

    Đứa trẻ cũng bắt đầu hình thành sự gắn bó với người khác và học cách tương tác với họ. Ví dụ, chúng học cách chia sẻ, thay phiên nhau và chấp nhận sự khác biệt ở những người khác. Chúng cũng phát triển nhiều kiểu quan hệ khác nhau, từ cha mẹ và anh chị em đến bạn bè đồng trang lứa, giáo viên, huấn luyện viên và những người khác trong cộng đồng.

    Trẻ em phát triển kiến ​​thức bản thân trong giai đoạn xã hội-tình cảm. Chúng học cách xác định các nhóm bạn bè khác nhau và tính cách bẩm sinh của chúng sẽ xuất hiện trong các mối quan hệ của chúng.

    hãy tìm cơ hội cho con tiếp xúc với những đứa trẻ cùng tuổi

    Để giúp con bạn phát triển cả về mặt xã hội và tình cảm, hãy tìm cơ hội cho chúng tiếp xúc với những đứa trẻ cùng tuổi và giúp chúng hình thành mối quan hệ với cả trẻ em và người lớn. Bạn có thể sắp xếp các ngày vui chơi, khám phá các nhóm chơi chung và xem xét các hoạt động ngoại khóa. Cũng khuyến khích chúng nói chuyện với ông bà, giáo viên và huấn luyện viên.

    Để khuyến khích ý thức về bản thân, hãy hỏi con bạn về sở thích và đam mê của chúng và khuyến khích chúng xác định điểm mạnh và điểm yếu của chúng. Bạn cũng nên dạy chúng cách nhận biết và quản lý cảm xúc. Các lĩnh vực phát triển ở trẻ nhỏ mà ba mẹ nên biết

    Khi chúng lớn hơn, hãy nhớ nói chuyện với chúng về tình bạn lành mạnh và cách đối phó với áp lực đồng trang lứa.

    Bạn cũng không nên né tránh những cuộc nói chuyện đầy thách thức như những cuộc nói chuyện về tình dục và sự đồng ý. Tất cả những khía cạnh xã hội và cảm xúc khác nhau đều ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của con bạn.

    Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

    Sự phát triển ngôn ngữ phụ thuộc vào các lĩnh vực phát triển khác. Khả năng giao tiếp với người khác hình thành từ khi còn nhỏ, nhưng trẻ em phát triển những khả năng này với tốc độ khác nhau. Các khía cạnh của ngôn ngữ bao gồm:

    • Âm vị: Tạo âm thanh của giọng nói
    • Ngữ dụng: Giao tiếp bằng lời nói và không bằng lời nói trong các tình huống xã hội
    • Ngữ nghĩa : Hiểu các quy tắc về nghĩa của từ
    • Cú pháp: Sử dụng ngữ pháp và đặt các câu lại với nhau

    Một trong những điều quan trọng nhất mà bạn có thể làm với con mình trong suốt cuộc đời đầu đời của chúng là đọc cho chúng nghe — và không chỉ khi đi ngủ. Hãy biến việc đọc và thưởng thức sách, trở thành một phần trọng tâm trong ngày của bạn. Đọc to cho con bạn nghe từ khi mới sinh và sau này có tác động lớn đến các kỹ năng đọc và ngôn ngữ mới nổi của chúng.

    Ngoài việc đọc sách, hãy tìm kiếm cơ hội để đọc những thứ khác, chẳng hạn như hướng dẫn đến một trò chơi trên bàn cờ, thư từ các thành viên trong gia đình, thẻ kỳ nghỉ, bài báo trực tuyến và bản tin trường học. Nghe các từ vựng mới được nói sẽ mở rộng vốn từ vựng của trẻ và giúp trẻ chuẩn bị để xác định các từ không quen thuộc khi được sử dụng trong ngữ cảnh.

    Một trong những điều quan trọng nhất mà bạn có thể làm với con mình trong suốt cuộc đời đầu đời của chúng là đọc

    Ngoài việc đọc, hãy đảm bảo rằng bạn đang nói chuyện với con mình ngay cả trước khi chúng có thể nói từ đầu tiên của mình. Nói với trẻ về những việc bạn đang làm hoặc những gì bạn đang mua trong cửa hàng. Chỉ ra những điều khác biệt và thu hút chúng vào thế giới xung quanh. Thậm chí hát cho con bạn nghe từ khi mới sinh là một cách tuyệt vời để xây dựng kỹ năng ngôn ngữ của con bạn.

    Khi chúng lớn hơn, hãy cố gắng tổ chức các cuộc trò chuyện thường xuyên, trả lời các câu hỏi và hỏi ý kiến ​​hoặc quan điểm của con bạn. Tất cả những hoạt động này là một phần quan trọng trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

    Chậm phát triển

    Khi trẻ lớn lên và học hỏi, chúng sẽ vượt qua các mốc phát triển nhất định. Mặc dù mọi đứa trẻ đều khác nhau và tiến bộ với một tốc độ khác nhau, những cột mốc quan trọng này cung cấp những hướng dẫn chung giúp cha mẹ đánh giá xem con mình có đang đi đúng hướng hay không.

    Xem thêm bài viết:

    Thời gian chính xác mà một đứa trẻ đạt đến một cột mốc cụ thể sẽ thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, thiếu một hoặc hai cột mốc quan trọng có thể là một nguyên nhân đáng lo ngại.

    Nói chuyện với bác sĩ nhi khoa nếu bạn lo lắng rằng con bạn không đạt được các mốc quan trọng trong một lĩnh vực phát triển cụ thể. Họ có thể đánh giá con bạn và giới thiệu các dịch vụ khác nhau nếu xác định được sự chậm trễ.

    Khi trẻ lớn lên và học hỏi, chúng sẽ vượt qua các mốc phát triển nhất định. 

    Vì vậy, đừng chậm trễ trong việc xác định xem con bạn có cần hỗ trợ hay không. Có những nguồn lực sẵn có để hỗ trợ họ nếu họ cần.

    Tổng kết

    Sự phát triển của trẻ là một quá trình nhiều mặt bao gồm tăng trưởng, thoái triển và thay đổi trong các lĩnh vực phát triển khác nhau. Sự phát triển trong các lĩnh vực nhất định có thể xuất hiện nổi bật hơn trong các giai đoạn cụ thể của cuộc đời, nhưng trẻ em hầu như luôn trải qua một số mức độ thay đổi trong tất cả các lĩnh vực phát triển.

    Bạn có thể hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển của con bạn trong từng lĩnh vực trong số bốn lĩnh vực phát triển này bằng cách hiểu những lĩnh vực này và hỗ trợ công việc mà con bạn đang làm. Theo dõi những thay đổi đang diễn ra ở con bạn và bổ sung việc học của chúng bằng các hoạt động hỗ trợ nỗ lực của chúng.

    Nguồn:

     

    Nguồn: https://songkhoe.medplus.vn/linh-vuc-phat-trien-tre-nho-phu-huynh-nen-biet/
    Các bài viết trên camnangsongkhoe.vn chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
    Bài viết mới