Hành trình loại bỏ nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con

Hành trình loại bỏ nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con

Hiện nay, Cu Ba là đất nước đầu tiên trên thế giới loại trừ được sự lây nhiễm  HIV từ mẹ sang con, trong khi đó Thái Lan là quốc gia châu Á duy nhất thành công trong vấn đề này. 

HIV-AIDS là nỗi ám ảnh lớn của nhân loại qua nhiều thập kỉ, nó gây ra những tác hại to lớn đối với sức khỏe con người đồng thời tạo nên những hệ lụy sâu sắc trong sự phát triển kinh tế, xã hội của toàn nhân loại. Hiện nay, chưa có bất kì một loại thuốc điều trị đặc hiệu và vắc-xin phòng chống  đại dịch này. Thời gian gần đây, với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, HIV - AIDS này đã phần nào được kìm hãm. Bên cạnh đó, việc loại trừ thành công sự lây truyền HIV từ mẹ sang con tại một số quốc gia trên thế giới là một tín hiệu đáng mừng đối với toàn nhân loại. 

Loại bỏ nguy cơ lây truyền HIV - AIDS mở ra kỉ nguyên mới trong điều trị và phòng tránh đại dịch này cho toàn nhân loại
Loại bỏ nguy cơ lây truyền HIV - AIDS mở ra kỉ nguyên mới trong điều trị và phòng tránh đại dịch này cho toàn nhân loại 

Cơ chế lây truyền HIV từ mẹ sang con 

Việc lây truyền HIV từ mẹ sang con diễn ra trong 3 giai đoạn:

Giai đoạn mang thai

Theo một nghiên cứu của WHO, cứ 100 bà mẹ nhiễm HIV mang thai thì sẽ có 9 trẻ em bị nhiễm HIV trong giai đoạn này. Quá trình lây truyền HiV trong giai đoạn này chủ yếu thông qua rau thai (bánh rau). Các chuyên gia nhận định, sự lây truyền HIV qua rau thai có thể bắt đầu từ tuần tuổi thứ 8 của thai nhi, hoặc có thể xảy ra trong toàn bộ quá trình thai kỳ và tập trung chủ yếu khi thai nhi phát triển từ tuần tuổi thứ 18 trở lên. 

Khoảng 20 - 30% số trẻ em bị lây truyền HIV từ mẹ trong giai đoạn này, tuy nhiên con số này có thể tăng lên theo độ tuổi và tình trạng nhiễm bệnh của thai phụ. 

Giai đoạn chuyển dạ 

 Khoảng 50 - 60% trẻ sơ sinh bị nhiễm HIV trong giai đoạn chuyển dạ, Việc trẻ sơ sinh phải tiếp xúc với các loại dịch tiết có chứa virus HIV từ người mẹ như: nước ối, dịch âm đạo, dịch tử cung và đặc biệt là máu sẽ gây nên nguy cơ nhiễm HIv cao cho trẻ. Đặc biệt, thời gian vỡ ối, thời gian sinh, tình trạng phần mềm của mẹ và thai nhi, thời gian nhiễm HIv của mẹ là những nguyên nhân quyết định tỉ lệ lây nhiễm của trẻ. 

Giai đoạn nuôi con và cho con bú 

Một nghiên cứu thuần tập của WHO trên 100 bà mẹ đã ghi nhận 10 trường hợp nhiễm HIV trong giai đoạn nuôi con và cho con bú. Nồng độ HIV trong sữa mẹ được ghi nhận với nồng độ thấp. Tuy nhiên, chúng vẫn có thể truyền HIV thông qua việc xâm nhập vào các niêm mạc của trẻ (miệng, lưỡi, răng...) hoặc tệ hơn nữa là các vết thương hở, viêm nhiễm trên vú mẹ và trong khoang miệng của bé. Đặc biệt khi người mẹ mới nhiễm HIV hoặc đã chuyển sang giai đoạn AIDS thì khả năng lây nhiễm sẽ rất cao bởi lúc đó nồng độ Virus HIV trong cơ thể của họ rất lớn. 

Hành trình loại bỏ vấn nạn lây nhiễm HIV từ mẹ sang con 

Cuba - Quốc gia đầu tiên trên thế giới loại trừ nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con 

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới - WHO, hàng năm có khoảng 1,4 triệu phụ nữ nhiễm HIv mang thai, nguy cơ lây nhiễm bệnh cho những đứa trẻ được sinh ra nằm trong khoảng 15 - 45%. Bởi vậy, việc loại bỏ nguy cơ lây nhiễm HIv từ mẹ sang con là một vấn đề bức thiết cả nền y học thế giới. 

Tổ chức Y tế Thế giới - WHO chính thức công bố Cu Ba là quốc gia đầu tiên trên thế giới loại trừ thành công nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con vào ngày 30/6/2015. Đây là một bước tiến quan trọng đồng thời mở ra một cánh cửa hoàn toàn mới cho các bệnh nhân nhiễm HIV nói chung và những người phụ nữ nhiễm HIV muốn thực hiện thiên chức làm mẹ nói riêng. 

Thái Lan - Quốc gia châu Á đầu tiên trên thế giới loại trừ nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con

Nếu như Cu Ba là quốc gia châu Mỹ đầu tiên trên thế giới loại trừ được nguy cơ lây nhiễm HIV thì tại châu Á, vị trí này thuộc về Thái Lan -  xứ sở chùa Vàng của khu vực Đông Nam Á. 

Kết quả loại trừ nguy cơ lây nhiễm HIv từ mẹ sang con là một trong những thành tựu đáng ghi nhận của chính phủ Thái Lan nằm trong khuôn khổ chiến dịch y tế toàn dân của chính phủ nước này. Theo báo cáo của Bộ Y tế Thái Lan, có 98% phụ nữ nhiễm HIV được cung cấp ARV miễn phí,  giảm tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con chỉ còn dưới 2% , Tại quốc gia này, có 1000 trẻ sinh ra nhiễm HIV vào năm 2010, đến năm 2015, con số này đã giảm xuống đáng kể chỉ còn 85 trẻ. 

Việc đảm bảo các thai phụ nhiễm HIV được tiếp cận với thuốc điều trị kháng virus, đồng thời kiểm soát tốt sự lây lan của bệnh là một trong những yếu tố tiên quyết góp phần đẩy lùi sự hoành hành của HIV - AIDS tại quốc gia này. 

Tổng hợp